Alfontsok euskaraz manifestua
| Alfontsok euskaraz manifestua (1875) , translated by Francisco Mac-Mahón |
| Bigarren Karlistaldia (1872tik 1876ra) |
Euskaldunac eta Naparrac
Atzerra etorriric erreiñu onetara, gaur ain desgraciadua baña gustioc maite doguna, nere lelengo deseua dá Baquia. Oindiño campotic aimbeste demporan derrigor egotiac baño, gueijago arritunau icusiric asquenengo urtietan, pobretuta da honore baric España [sic], guerra bategatic ain iñutilla eta odol asco jaustendana. Igodot Tronura neue guraizandodan moduan, nire causiagatic odol tantabat jausi baric. Neure ejercituari, bere vidia galasotenbadautzasue, reciso izangoda atacatzia baña min andijagas icusicodot Orrec Ibarroc frutubaric, da orrec errijoc eta becerrijoc austurie, orrec lurroc anaien adolagas orain loituric, maiteditut nire asco, jaijonitzelaco España onetan, eta neure gastedemporan pasatuniluelaco seuen artian egun alegriac, da esautusindudaselaco vaquioso, averatz eta alegre mundugustiac embidija dotzuela. Nire sentimentuac español da erregue eguijasco leguez, eleusquide itzico au guerra santarrau aurrera seguietan, suec gaur eruatendosuen moduan beste español gustiaren contra.
¿Sergaitic jarraitzotzasue? Artu basenduesan armac erregue bat ipinteco, amen naucasue eguijasco eta toquetan jacona, sergaitic nire gurasuegaitic bere juramentu ein senduen, seintzuec isan siran gustis suentzat artesac. Isan bada erreliginoia suen escuetan armac ipinidituena, emen naucasue erregue catolicua nire gurasoac lascua, ale gustietan ondo (…) bay Cardenalae, Obispo eta elejaco nausiagatic, sein nasen susentzarra elejiagas eguituben oquertasunac, da izangonas bere pillarric senduena. Nas, da izangonaz erregue constitucionala, bañe suec euquiric seuen foruentzat amodiko andija. ¿Celan euquisineije ain desio charra beste español [sic] gustiari, quentzeco euren leguezco libertadiac? Estos [sic] uste eta esperetan.
Danac ba, sinistu eraitendoste, estauela urrun eguna ichico dosuena armac seuen escuetaic, seintzucas zaosen erregue eguijascuen elejiaren da naciñoaren contra.
Ichi armoc, da olan quenducostasue penia, anaien artian odola jausten icustia. Ichi armac, da lagunducosue biardan moduan. Habanac artudaijen len eucan averastasuna da vaquia. Ichi armac, da laster eucoitusu nire amaren demporan euquisendusen vaque da averastasuna, da encantuleguez barriro jaijocodira seuen basterretan pos da atzeguiñac. Semiae juangodira lasterbaten aitecana, seuen izardijas irabastosuena izangoda errespetaua, da oin entzuten dosuen cañonasuen ordes eucosue orduan burdin bidetaco ondasunac da entzungodosue chistu alegriac, seintzuc entzutensendusen dempora asco estata.
Neure banderia sabaldubaño lenago batalletan, guradot eruan escuan baquia, da orregatic presentetanas moduonetan eriñotzagaz.
Entzun baric eseisu ichi verva onec, seintzuc diran seuen lagun da erregue eguijascuena.